Het bebouwde gedeelte in 1832
De Gemeentegrens van Dinther met Heesch en Nistelrode is de rode lijn juist boven en evenwijdig aan de Dorpsstraat. De grens tussen Heesch en Nistelrode start in Loosbroek bij de kleine verticale knik naar het noorden. Heel wonderlijk dat vooral aan de Heesche kant veel woningen juist over deze grens zijn geplaatst waardoor ze ver van de doorgaande weg liggen, de oorzaak ofwel ontstaan hiervan is een geografisch situatie die hieronder verder wordt beschreven.
Eerder werd vermeld dat het hogere gedeelte van oost naar west aflopend is, ten noorden van de grens van Heesch met Dinther was dat gebied ook nog iets hoger gelegen, de zogenaamde Loosheuvel. Deze grens werd toen gemarkeerd door een afwateringssloot, de zogenaamde trek- of trogsloot, die evenwijdig liep met de nu huidige Dorpsstraat richting de Bleeken. Deze sloot kwam vanuit Nistelrode, direct lopend langs de straat over de grens met Dinther, Loosbroek binnen. Echter bij de knik met Heesch was tussen straat en sloot een stuk grond gelegen die te smal was om op te bouwen, zeker omdat toen vanuit de boerderij het achterliggend land toegankelijk moest zijn om te bewerken.
Midden 1800 werd deze trogsloot verlegd tot strak langs de weg lopend, echter de gemeentelijke grens bleef wel liggen. Hierdoor ontstond een merkwaardige situatie en bij de latere bebouwing het voorhuis onder de gemeente Dinther viel en het achterhuis met schuren onder Heesch. De grens van Nisterode met Dinther liep verder langs de huidige Hoogeindsestraat omlaag tot hij halfweg een knik naar rechtsonder maakt en de Dintherseweg kruist.
Links op de kaart zie je de huidige Krommedelseweg die toen nog helemaal tot aan de “baan van Berlicum naar Nistelrode” (nu Heibloemsedijk) liep, bebouwing was hierlangs nog niet aanwezig. Vanuit het centrum zie je de huidige Schaapsdijk lopend tot aan de driesprong met nu Koningsstraat en Hanenbergsestraat. Rechts van de tekst Dinther zien we een oude samenkomst van destijds 5 zandwegen, naar het noorden lopend langs de Hanenberg zien we weer de Hoogeindsestraat, destijds ook een verbinding vanuit Dinther via Loosbroek naar Nistelrode.
Tot 1832 waren er onder Loosbroek geen boerderijen en kavels in het bezit van het kasteel van Heeswijk/ Cornelis Speelman, maar toen in 1835 Baron van den Bogaerde van Terbrugge kasteel Heeswijk kocht, omdat hij Gouverneur van Noord-Brabant werd, kwam daar snel verandering in. Er waren wel andere notabelen in het bezit van een of meerdere boerderijen met vele ha kavels, dit gaan we beschrijven vanaf deel 4 met hun eigenaren en bezittingen.
Tekst: Ed Wonders